Habsburgse Nederlanden

Habsburgse Nederlanden
Personele unie van lenen van het Heilige Roomse Rijk
 Bourgondische tijd
 De Nederlanden in de middeleeuwen
1482 – 1585/1795Spaanse Nederlanden 
Flag of the Low Countries.svgCoA-Habsburg-Netherlands.png
(Details)(Details)
Kaart
De Habsburgse Nederlanden (paars, in het noorden) met hertogdom en vrijgraafschap Bourgondië (eveneens paars, maar zuidelijk) binnen het keizerrijk van Karel V
De Habsburgse Nederlanden (paars, in het noorden) met hertogdom en vrijgraafschap Bourgondië (eveneens paars, maar zuidelijk) binnen het keizerrijk van Karel V
Algemene gegevens
Hoofdstadde facto: Brussel
Bevolkingca. 3.000.000
TalenDiets/Nederlands, Waals, Luxemburgs, Frans (elite)
Religie(s)Rooms-katholicisme, protestantisme (verboden)
MunteenheidGulden (sinds 1521)
Regering
RegeringsvormMonarchie
DynastieHuis Habsburg
Spaanse lijn (1556-1598)
Staatshoofdde facto: landsheer
Plv. staatshoofdLandvoogd
Staatkundige geschiedenis
van de Nederlanden
Noordelijke NederlandenZuidelijke NederlandenH.R.R. &
D. Bond
Gouwen van Oost-FranciëGouwen van West-FranciëGouwen van O.-Fr.

Gelre

Utrecht

Friesland

Groningen

Ommelanden

Vlaanderen

Brabant

Heneg.-Holland

(e.a.)

Luik

Loon

Stavelot-Malmedy

Ravenstein

Horn

Thorn

Bouillon

Gronsveld

(e.a.)

1384 Arms of the Duke of Burgundy since 1430.svg
Bourgondische Nederlanden
1482 Flag of the Low Countries.svg
Habsburgse Nederlanden
1543 Flag of the Low Countries.svg
Zeventien Provinciën
(vanaf 1566 in opstand)
1588 Statenvlag.svg
Republiek
der Zeven Verenigde Nederlanden
1585 Flag of the Low Countries.svg
Spaanse Nederlanden
1713 Flag of Austrian Low Countries.svg
Oostenrijkse Nederlanden
1795 Statenvlag.svg
Bataafse Republiek
1794 Flag of France.svg
Eerste Franse Republiek
1806 Flag of the Netherlands.svg
Koninkrijk Holland
1810 Flag of France.svg1804 Flag of France.svg
Eerste Franse Keizerrijk
1813 Flag of the Netherlands.svg
Vorstendom der Nl.
1814
Generaal-
gouvernementen
1815 Flag of the Netherlands.svg
Verenigd Koninkrijk
der Nederlanden
1815 Flag of Luxembourg.svg
Gh. Lux.

1830 Flag of the Netherlands.svg
Koninkrijk der Nederlanden


1830 Flag of Belgium.svg
Koninkrijk België


1848 & 1867 Flag of Luxembourg.svg
Gh. Lux.

De Habsburgse Nederlanden was een benaming voor de Nederlanden gedurende de tijd dat ze geregeerd werden door vorsten uit het huis Habsburg. Deze periode begon in 1482 en eindigde voor de Noordelijke Nederlanden in 1581 en voor de Zuidelijke in 1795.

Het begrip Habsburgse Nederlanden is in twee betekenissen gebruikt. Eerst verwees het naar een periode dat alle Nederlanden een Habsburgse landsheer hadden. Later, toen alleen nog de Zuidelijke Nederlanden onder het huis Habsburg vielen, werd het een synoniem voor 'Zuidelijke Nederlanden'.

Sinds het aantreden van koning Filips II van Spanje in 1555 spreekt men ook wel van de Spaanse Nederlanden. Even, tot 1581, gold dat ook voor alle Zeventien Provinciën, maar in dat jaar scheidden zich hiervan de noordelijke provinciën af. Na een gedeeltelijke Spaanse herovering werden de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden bij de Vrede van Münster van 1648 ook internationaal als onafhankelijk erkend. Spaanse Nederlanden werd dus ook een synoniem voor de Zuidelijke of Habsburgse Nederlanden, geregeerd door de Spaanse tak van het huis Habsburg. In 1713 vervielen zij aan de Oostenrijkse tak van het huis Habsburg en werden tot 1795 vaak Oostenrijkse Nederlanden (Latijn: Belgium Austriacum) geheten, soms ook wel keizerlijke Nederlanden omdat de Habsburgse landsheer dan meestal ook keizer van het Heilige Roomse Rijk was, waartoe deze landen sowieso nog behoorden. Dit werd toen tezamen met de noordelijke Republiek door Eerste Franse Republiek ingelijfd.