Zwavelzuur
English: Sulfuric acid

Zwavelzuur
Structuurformule en molecuulmodel
Structuurformule van zwavelzuur
Structuurformule van zwavelzuur
Molecuulmodel van zwavelzuur
Molecuulmodel van zwavelzuur
Fles met zwavelzuur (96%)
Fles met zwavelzuur (96%)
Algemeen
Molecuulformule
     (uitleg)
H2SO4
IUPAC-naamdiwaterstofsulfaat
Andere namenzwavel(VI)zuur, vitrioololie, vitriool
Molmassa98,07848 g/mol
SMILES
OS(=O)(=O)O
InChI
1S/H2O4S/c1-5(2,3)4/h(H2,1,2,3,4)
CAS-nummer7664-93-9
EG-nummer231-639-5
PubChem1118
BeschrijvingSterk zuur en zeer corrosieve, hygroscopische vloeistof
Vergelijkbaar metzwaveligzuur, salpeterzuur, fosforzuur, chroomzuur
Waarschuwingen en veiligheidsmaatregelen
Corrosief
Gevaar
H-zinnenH314
EUH-zinnengeen
P-zinnenP260 - P264 - P280 - P363
Hygroscopisch?ja
OmgangUiterst voorzichtig behandelen, gebruik makend van zuurbestendige handschoenen en een gezichtsmasker.
OpslagIn een afgesloten glazen fles, droog en in een goed geventileerde ruimte bewaren. Gescheiden van basen, metalen en organische stoffen.
EG-Index-nummer016-020-00-8
VN-nummer1830
ADR-klasseGevarenklasse 8
MAC-waarde0,1 mg/m³
LD50 (ratten)(oraal) 2140[1] mg/kg
Fysische eigenschappen
Aggregatietoestandvloeibaar
Kleurkleurloos
Dichtheid1,8356 g/cm³
Smeltpunt10,38 °C
Kookpunt330 °C
Dampdruk(bij 145,8°C) 1300 Pa
Goed oplosbaar inwater
Viscositeit(bij 20°C) 0,0267 Pa·s
Thermodynamische eigenschappen
ΔfHol−810,4097[2] kJ/mol
Sol, 1 bar157,2504[3] J/mol·K
Evenwichtsconstante(n)pKa1 = −3,0[4]
pKa2 = 1,99[4]
Waar mogelijk zijn SI-eenheden gebruikt. Tenzij anders vermeld zijn standaardomstandigheden gebruikt (298,15 K of 25 °C, 1 bar).
Portaal  Portaalicoon  Scheikunde

Zwavelzuur is een industrieel belangrijk anorganisch zuur met als brutoformule H2SO4. Onder standaardomstandigheden komt het voor als een kleurloze, geurloze, viskeuze en sterk hygroscopische vloeistof met een glasachtige glans, die volledig mengbaar is met water. Zwavelzuur wordt vrijwel altijd in de vorm van een waterige oplossing verhandeld en gebruikt.

Zwavelzuur is een van de belangrijkste universeel toegepaste grondstoffen in de chemische industrie. In 2001 werd wereldwijd bijna 165 miljoen ton geproduceerd.[5] Het voornaamste proces voor de productie van zwavelzuur is het contactproces, waarbij globaal gezien zwaveldioxide (SO2) met zuurstofgas (O2) geoxideerd wordt tot zwaveltrioxide (SO3), dat vervolgens gehydrateerd wordt. Vroeger werd het lodenkamerproces toegepast, maar daarmee kon geen sterk geconcentreerd zwavelzuur geproduceerd worden.

Een van de grootste afnemers van zwavelzuur is de kunstmeststoffenindustrie. Daarnaast wordt het toegepast als elektrolyt in loodaccu's, als (industrieel) schoonmaakmiddel, bij de synthese van sulfaatzouten, bij de raffinage van aardolie, als droogmiddel voor gassen en als reagens bij organische syntheses.

De zouten en esters van zwavelzuur worden sulfaten genoemd. Tal van sulfaatzouten komen in de natuur voor in de vorm van mineralen. Enkele voorbeelden daarvan zijn calciumsulfaat (CaSO4) als gips en anhydriet, bariumsulfaat (BaSO4) als bariet, strontiumsulfaat (SrSO4) als celestien en ijzer(II)sulfaat (FeSO4) als melanteriet (dat ook ijzervitriool wordt genoemd).

De eigenschappen van zwavelzuur zijn sterk afhankelijk van de concentratie van de oplossing. In zuivere toestand is het sterk corrosief tegenover metalen, cellulair weefsel en gesteenten; een gedrag dat kan worden toegeschreven aan het sterk zure karakter van de stof, alsmede aan de dehydraterende en oxiderende aard van zwavelzuur. Om opspatten bij het maken van verdunningen te voorkomen, dient het zuur aan water te worden toegevoegd en niet omgekeerd.[6] Bij contact met de huid kunnen ernstige brandwonden ontstaan. Verder werkt zwavelzuur destructief op het hoornvlies en kan het blindheid veroorzaken.

Inhoud